Berichten



Wijde blik, smalle blik
is een uitdrukking uit het natuurlijke paardrijden. Het duidt op het ervaren van spanning of ontspanning in het gebied rond de ogen, wat zich vertaalt naar spanning of ontspanning in het hele lijf. Vertaal je het naar focussen, dan helpt het je om in te zoomen op alles wat zich in het gebied rond de ogen afspeelt, van het zintuigelijke ervaren van je huid aan de oppervlakte, tot het ervaren van ruimte of volheid in je schedelgebied.

Innerlijke Donald Trump

Pas je het toe in een focusoefening, dan helpt het je om je veel sneller en sterker bewust te worden van wat er omgaat in het gebied rond en achter je ogen. Details die maken dat je hoofd onrustig en druk aanvoelt. Dit kan verhelderend zijn omdat we zoveel doen met ons hoofd, waardoor we er vaak een haat/liefdeverhouding toe ontwikkelen: als hoofdingang voor gedachten, geluiden, beelden en indrukken is het een niet te missen onderdeel van ons wezen. Als alles-dominerende roerganger en hoofdvestiging van onze innerlijke criticus, is het de Donald Trump van ons lijf. Een druk deel dat we vaak liever kwijt zijn dan rijk.

Smalle blik

Bij een smalle blik houd je je ogen gericht op één punt. Je lichaam is daardoor minder stabiel, want de energie in je lijf trekt omhoog, je blik achterna. Het is een houding die bijvoorbeeld ontstaat als we vol concentratie achter onze PC zitten: hoofd naar voren, oogleden die weinig knipperen, schouders omhoog, adem in en bekkenspieren aangetrokken. Een staat van hoge concentratie die veel oplevert in een werksituatie: resultaten, erkenning, status, blogs!

Code Rood

Voor het paard staat deze toestand gelijk aan Code Rood: er is spanning, dus is er gevaar = rennen! Voor onze gezondheid zou het goed zijn Code Rood ook op onszelf toe te passen. Dit begint met het (onder)kennen van de signalen die het gevolg zijn van deze versmalde blik. Letten op de stand van onze ogen is een snel eerste hulpmiddel en wegwijzer naar een andere staat van zijn: Code Groen.

Code Groen

De wijde blik is letterlijk wat het zegt: een wijde blik. Stel je kijkt over een weiland uit, het is zondag, je hebt geen afspraken en het weer is helder en mooi. Alles aan de dag nodigt uit tot verruimen en ontspannen. Je ogen rusten om zo te zeggen op een verre horizon, waarbij je dat wat zich in je ooghoeken bevindt, meeneemt. Je lijf voelt ruim en ontspannen aan. Je bent nog in de stilte maar ieder moment kan er van binnenuit beweging ontstaan, moeiteloos vanuit je hele lijf. Je zwaartepunt ligt bij je bekken en je stuitje. Zit je op een paard, dan geeft dit een gevoel van veiligheid voor zowel ruiter als paard: een natuurlijk samenzijn.

Flow

Actie vanuit concentratie, de smalle blik, is anders dan actie vanuit ontspanning, de wijde blik. Paardenmeesters en karatemeesters besteden jaren van oefening hieraan, met als essentie dat als je je eigen spanningen – en de smalle blik die daar het gevolg van is – de baas bent, er als vanzelf een ontspannen houding ontstaat.
Een houding van Presence waarmee je iedere situatie onder ogen durft te zien, vanuit rust. Iedere handeling komt dan als vanzelfsprekend voort uit dat wat gevraagd wordt in een vloeiende beweging die wij ook wel kennen als flow. Vertaal je een situatie van harmonie en flow naar werk, dan voelt werk vanzelfsprekend en licht. En wat is er makkelijker dan af en toe op de stand van je ogen letten, om te leren dansen met je werk?

Focusoefening

Kijk eens wat er gebeurt met je lijf als je je ogen ontspant, alsof je uitkijkt over de zee of een weiland vol sappig groen gras. Welke sensaties geeft het in het gebied rond ogen, oren, mond, bij je huid? Wat gebeurt er van binnen, onder je haren, achter je ogen en oren, in de ruimte binnen je schedel? Heb je erg drukke gedachten, nodig ze uit op de divan of op een lekker kussentje bij je op schoot. Knik ze maar toe. Vervolg de oefening door je aandacht naar je lijf te brengen. Welke indrukken geeft je lijf als je je ogen helemaal ontspant? Neem waar. Bedank alles wat zich heeft getoond en kom langzaam met je aandacht terug in de ruimte. Deze oefening is een eerste verkenning van een wijde blik en wat dit doet.

Taal van je lijf op de werkvloer
Wijde blik, smalle blik is het 4e artikel in een reeks die onder de noemer Taal van je lijf op de werkvloer verscheen in de edities van Focusnieuws 2015 – 2016. De artikelen voor Taal van je lijf op de werkvloer schrijf ik samen met Jacqueline van ‘t Spijker, haptonome en organisatiepsychologe. Voor de andere artikelen, zie:

Onderbuikgevoel
Volg je hart want dat klopt
De taal van je lijf op de werkvloer

Nature of nurture?

Als we ouder worden vergeten we vaak hoe het was toen we begonnen met studeren, met werk en relaties. Was er in het advies van onze ouders sprake van je hart volgen of drongen ze toch vooral aan op een praktische studie? Hoe diep werken maatschappelijke normen door in ons innerlijk en in de keuzes die we maakten toen wij jong waren?
Van mijn eigen jeugd kan ik mij vooral herinneren dat ik vaak koos om van een gevoel van twijfel af te zijn. Dat ik bijvoorbeeld studiekeuzes die zich van binnenuit fluisterend aandienden als mogelijk beroep, zoals geneeskunde, snel verwierp vanuit de gedachte dat het te hoog gegrepen zou zijn. Ik kon wel iets van een innerlijk kompas voelen, maar durfde er niet naar te handelen.

Keuzestress

Van jonge mensen, zo begin 20, hoor ik regelmatig dat ze veel moeite hebben met kiezen en dat het lijkt alsof iedere keuze heel zwaar weegt. Er is zelfs sprake van keuzestress en situaties van burnout*. Misschien dat het kiezen voor jongeren nu zwaarder weegt omdat in de zoektocht naar identiteit en een vervuld leven het gewone er een beetje af is.
De media laten voorbeelden zien van succesvolle wereldverbeteraars, filmmakers, fotomodellen, onderzoekers en ondernemers vanaf 14 jaar. Ook wordt een snelle studietijd beloond in tegenstelling tot gerommel in de marge terwijl er tegelijk hard wordt geroepen om meer creativiteit en innovatiekracht in organisaties. Van jongeren wordt gevraagd om avontuurlijk te zijn èn volgzaam. Een wonderlijke combinatie.
* Er zijn 100.000 jonge werknemers onder de 35 jaar burnout verklaard, vaak langere tijd. Bron: NOS Nieuws 2015. 

Focusing als hulpmiddel

Door Focusing kunnen uitdrukkingen als je hart volgen of het luisteren naar wat je hart je ingeeft ontdaan worden van hun clichés. Van de beelden en gedachten over dit onderwerp waarvan onze maatschappij zo doordrongen is. Door bewust contact te leggen met wat er omgaat in het gebied van je hart, je aandacht te richten op indrukken die vanuit dat gebied bij je opkomen, krijgen persoonlijke keuzes de diepgang die nodig is voor een betekenisvol en vervullend leven voor jou persoonlijk, als mens, als individu. Dan gaat het over je hart echt kunnen en mogen volgen met alle stappen die ons daarbij helpen, inclusief heling van blokkades die voortkomen uit schuld en schaamte. Maatwerk!

Een voorbeeld

Na meer dan acht jaar actief te zijn met focussen, voel ik al snel aan mijn lijf als er iets niet klopt èn heb ik de noodzaak leren kennen om ernaar te handelen. Niet altijd makkelijk. Om het bij mijn hart te houden: als ik lang achter de computer zit, volgt er vaak een moment dat ik steken in mijn hartstreek voel, gekoppeld aan een gevoel van leegte erachter. Mijn hoofd en aandacht zijn elders, diep verstopt in de wereld van het beeldscherm. Mijn lijf wordt in zo’n geval niet bewoond. Als zo’n situatie te lang duurt, gaat mijn hart protesteren. En gelijk heeft het. Sterker nog, het geeft een noodsignaal af die van levensbelang is! Zonder zo’n signaal vanuit mijn hart, zou ik moeite hebben om te stoppen met werken. Online is er immers altijd wat te zien en te doen!

Wat je lijf vindt van je leven: bij twijfel…

In bovengenoemde situatie is er sprake van een hele heldere en acute boodschap, waarbij ik niet de noodzaak voel om te focussen op dieper liggende factoren. Dit is anders als ik twijfel aan iets, zeker als het te maken heeft met werk. Dan volgt een soms wekenlang aanhoudende pijn in de onderbuik. Er klopt iets niet aan een situatie of aan mijn insteek, en mijn buik weet dat beslist eerder dan ik.
Als deze onderbuikgevoelens aanhouden, is er ook figuurlijk werk aan de winkel. Een complexe reeks gewaarwordingen vragen om al focussend verder verkend en bevraagd te worden. De bekende uitspraak bij twijfel niet oversteken komt dan op en is zeer behulpzaam. Of het praktisch is, is weer een andere vraag. Hoe dan ook is mijn innerlijke kompas sinds ik bekend ben met Focusing actief en leesbaar, en gelukkig heb ik leren luisteren.

Innerlijk ruimte maken

Focusing brengt vaak wat lucht in een te perfectionistisch wereldbeeld en streven. Het helpt om gezond te blijven en te handelen naar wat hart en lijf je aangeven, naast de structuur die je hoofd kan bieden. Dat gun ik iedereen, juist veel te jonge mensen die vast lopen. Stapje voor stapje leer je de indrukken uit je lijf, je hoofd, hart of onderbuik lezen. Je leert vertrouwen op je innerlijke kompas èn ernaar handelen. Hoe eerder je die kunst onder der knie hebt, hoe lichter het leven wordt. Dat is voor iedere leeftijd gezond.

Taal van je lijf op de werkvloer
Volg je hart, want dat klopt is het 2e artikel in een reeks die onder de noemer Taal van je lijf op de werkvloer verscheen in de edities van Focusnieuws 2015 – 2016. Jacqueline van ’t Spijker en ik schrijven over thema’s die zijn gerelateerd aan situaties op de werkvloer waarbij je lijf aangeeft wat er onbewust speelt. Jacqueline schrijft vanuit haar achtergrond als psychologe en haptonome (www.jvts.nl), en ik vanuit communicatie en Focusing.

Voor de andere artikelen, zie:
– Wijde blik, smalle blik
Onderbuikgevoel
– Communicatie vs. echt contact

*Creativiteit is erg gebaat is bij de innerlijke ruimte die ontstaat door gerommel in de marge, door soms niets te doen of een zijpad in te slaan. Otto Scharmer is erop afgestudeerd.